Announcement

Collapse
No announcement yet.

Vài nhận xét về Google Translate

Collapse
X
Collapse
 
  • Filter
  • Time
  • Show
Clear All
new posts

  • Vài nhận xét về Google Translate



    (Minh họa)
    Google Translate được định nghĩa là "một dịch vụ dịch thuật qua máy, nhanh nhạy, đa ngôn ngữ, miễn phí do Google đề xuất, để dịch các văn bản và trang web từ ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác" (Wikipedia).

    "Dịch vụ dịch thuật máy" này ngày càng được cải tiến và trở nên tinh vi hơn đến nỗi có nhiều người nghĩ rằng, nó có thể thay thế cho một chuyên gia dịch thuật chuyên nghiệp. Tuy nhiên, nếu có thì giờ ngồi vọc chơi với Google Translate trong vài giờ, chúng ta có thể dễ dàng có những nhận xét sau đây:
    • (1) Máy chỉ dịch "từ theo từ ngữ" (word for word translation), thông thường với độ chính xác khá cao, nhưng có một mức độ không thể bỏ qua là máy không dịch đúng với nghĩa trong văn bản (contextual meaning). Nó sẵn sàng dịch chữ "cây gạo""rice plant" thay vì phải dịch là "silk-cotton tree"; "red silk-cotton"; "red cotton tree"; "silk-cotton", chẳng hạn.
    Hàng chục cụm từ chuyển đổi như that said, that being said (tuy vậy), after all (dẫu sao), to be sure (tuy vậy), cấu trúc "For all the…" (bất chấp/mặc dù), chẳng hạn, đều bị dịch theo "word for word" (từng chữ một).
    Ví dụ:
    - Đầu vào: "For all the efforts he made for re-election, Trump ended up as a political loser".
    - Đầu ra: "Đối với tất cả những nỗ lực mà ông ấy đã thực hiện để tái đắc cử, Trump cuối cùng đã trở thành một kẻ thất bại chính trị".
    (Câu này đáng lẽ phải dịch: "Mặc dù với [Bất chấp] tất cả nỗ lực mà ông thể hiện để tái đắc cử, Trump cuối cuối cùng đã trở thành một kẻ thất bại chính trị".)

    Khi đi khám bác sĩ, bạn có thể được hỏi, "Are you allergic to anything?" ("Anh có bị dị ứng gì không?") Nếu muốn trả lời "không" theo kinh nghiệm của mình, bạn sẽ nói, "Not that I know of". Chúng ta thử cho câu này đưa vào máy để dịch ra nhé!
    - Đầu vào: "Not that I know of".
    - Đầu ra: "Không phải là tôi biết".
    Đây là một câu rất thông thường nhưng Google Translate vẫn còn dịch sai. "Not that I know of" phải dịch cho đúng là: "Theo chỗ tôi biết thì không".

    Thử nghiệm ngày 10 tháng Sáu 2022 (Ảnh chụp màn hình)
    • (2) Tác động của Google Translate lên từ vựng tiếng Việt:
    Qua thời gian, tuy nhiên, một số từ vựng cài đặt trong Google Translate đã được người sử dụng đưa vào thị trường chữ nghĩa và giúp chúng trở thành phổ biến rộng rãi dù có khi được dùng sai hoàn toàn ý nghĩa. Hoặc theo chiều ngược lại, người lập trình chọn cách sử dụng phổ biến nhất. Tuy nhiên, trong lãnh vực ngôn ngữ, một từ ngữ được dùng sai lâu ngày vẫn có thể được chấp nhận là chuẩn mực, theo giả thuyết cho rằng sự phát triển của ngôn ngữ có tính võ đoán (the development of language is arbitrary)

    Chúng tôi có ghi nhận một vài trường hợp trong đó có lẽ nhờ qua máy dịch mà một số từ ngữ đã trở nên thông dụng và đang trên con đường trở thành chuẩn mực. Để có ví dụ, chúng tôi chú ý đến chữ "elites" và chữ "certain".
    Thứ nhất, hễ máy gặp chữ "elites" thì sẽ tự động dịch ngay là "giới tinh hoa". Hai chữ tinh hoa gợi lên trong trí óc người đọc một tầng lớp xã hội được chọn lọc vào vị trí lãnh đạo nhờ tài năng và đức hạnh, do đó được người đời kính nể. Nhưng, từ "elites" còn có nghĩa là "giới chóp bu", vì thế các tác giả trong thế giới tiếng Anh, chẳng hạn, thường dùng từ "elites" để chỉ giới lãnh đạo hay giai cấp thống trị nói chung thậm chí kể cả ở các nước độc tài mà những người đứng đầu có thể có những hành động tàn bạo và gian ác. Trong trường hợp này, thiết tưởng chúng ta nên chọn từ ngữ "giới chóp bu" để dịch ra từ chữ "elites". Nói cách khác, chữ "elites" có thể dịch hoặc là "giới tinh hoa" hoặc là "giới chóp bu" tùy theo hoàn cảnh, nhưng máy dịch luôn chọn là "giới tinh hoa".

    Một ví dụ khác: Không biết do ở nguồn gốc nào, từ ngoài xã hội hay do người lập trình cài đặt chữ nghĩa vào máy, hễ gặp chữ "certain" thì máy liền dịch là "nhất định" (sure; having no doubt). Và từ ngữ này đã tìm đường đi vào báo chí trong nước, chẳng hạn với những câu như "Các nỗ lực cứu hộ gặp phải một số hạn chế nhất định". Nhưng từ "certain" còn có nghĩa là "some" khi một điều gì đó không được biết đến hay không được mô tả rõ ràng, trong trường hợp này thiết tưởng phải dịch là "nào đó" mới chính xác.
    "A Certain Smile", tên của một cuốn phim dựa trên tác phẩm "Un certain sourire" của Françoise Sagan, nếu cho vào máy, sẽ được dịch ngay là "Một nụ cười nhất định". Thiểt nghĩ phải dịch là "Một nụ cười nào đó" mới đúng ý nghĩa. Nói cách khác, certain có thể dịch hoặc là "nhất định" hoặc là "nào đó", nhưng máy dịch luôn luôn chọn "nhất định".

    Một ví dụ khác nữa là từ ngữ "platform" thường được Google Translate dịch là "nền tảng" và được báo chí Việt Nam đưa vào từ vựng hiện hành để chỉ các "diễn đàn xã hội" như Facebook, Twitter, Truth Social, etc.

    Có lẽ do người lập trình có lập trường chính trị, đôi lúc Google Translate tỏ ra biết chọn từ ngữ một cách rất phải đạo chính trị (in a politically correct fashion). Người sử dụng không khỏi thấy buồn cười khi thấy máy dịch đặt chữ "ông" trước một số tên và gọi "trỏng" đối với một số tên khác. Chẳng hạn, "Trump" không có chữ ông đứng trước, nhưng máy lại dịch "Xi" thành "ông Tập".
    Chúng ta thử so sánh cặp ví dụ sau đây:
    Nếu đầu vào là: "Donald Trump has married three times. Trump now has five children".
    Đầu ra sẽ là: "Donald Trump đã kết hôn ba lần. Trump hiện có năm người con".
    Nhưng nếu đầu vào là: "Xi Jinping is the President of the People’s Republic of China. Xi is going to Hanoi next month".
    Đầu ra sẽ là: "Tập Cận Bình là Chủ tịch nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Ông Tập sẽ đến Hà Nội vào tháng tới".
    Thử nghiệm ngày 10 tháng Sáu 2022 (Ảnh chụp màn hình)
    • (3) Google Translate thật sự yếu kém khi đụng đến thành ngữ (idioms), tiếng lóng (slangs). Chúng ta thử xem qua vài ví dụ về idioms:
    Đầu vào: "He knocked her up and left her".
    Đầu ra: "Anh ấy hất cô ấy lên và bỏ mặc cô ấy".
    (Sai. Knock up = cho mang bầu. Câu này phải dịch là: "Anh ấy cho cô ấy mang bầu rồi bỏ quất ngựa truy phong")

    Đầu vào: "Donald Trump Jr.’s 'Radicle'Typo Has Twitter Users In Stitches".
    Đầu ra: "Typo 'Radicle' của Donald Trump Jr. có người dùng Twitter trong các lần cắt".
    (Sai. In stitches = cười bể bụng. Câu này phải dịch là: "Lỗi đánh máy 'Radicle' của Donald Trump, Jr. đã làm người sử dụng Twitter cười bể bụng".
    • (4) Về ngữ pháp, Google Translate xử lý tốt những mẫu câu thông dụng, hiện hành, phù hợp với ngôn ngữ báo chí, thương mại, khoa học kỹ thuật. Nhưng khi gặp những cấu trúc cú pháp (syntactical structures) văn chương xưa, nó rất dễ dịch sai lạc, như trong trường hợp chữ "but" làm liên đại danh từ (relative pronoun) chẳng hạn, but = mà không. Ví dụ:
    Đầu vào: "There is no mother but loves her children".
    Đầu ra của máy dịch: "Có mẹ nào mà thương con".
    (Máy đã dịch phản nghĩa. Câu trên tương đương với: "There is no mother that doesn’t love her children = Có mẹ nào mà không thương con mình")

    Ở trên, tôi nói "Google Translate vẫn còn dịch sai" với ngụ ý máy dịch đang được chỉnh sửa, cải tiến không ngừng. Có thể trong một, hai giờ nữa nó sẽ dịch đúng những câu tôi đem ra làm ví dụ ở trên. Đã qua rồi cái thời nó dịch "The Universe in a Nutshell""Vũ trụ trong một hạt dẻ".

    Cứ theo lẽ thường tình, trừ thơ văn xưa ra, Google Translate hiện nay đã giúp ích chúng ta rất nhiều trong việc đọc hiểu các bản tin, dịch các bản văn trong các bộ môn khoa học kỹ thuật và khoa học nhân văn nếu chúng ta có một trình độ tiếng Anh đủ để nhận biết chỗ nào máy đã dịch sai. Nếu không có trình độ đó, nhiều khi đoạn văn dịch thuật của Google Translate vẫn nghe rất suôn sẻ, thậm chí có vẻ văn chương, nhưng nó đã nói ngược lại hoàn toàn điều mà tác giả muốn truyền đạt.
    Một điều không kém phần quan trọng là khi sử dụng Google Translate sẽ đỡ tốn công đánh máy và việc sửa lỗi của Google Translate là một thao tác thú vị cho người muốn dịch văn bản qua máy.

    Nguồn: SGN







  • #2
    Originally posted by trungthuc View Post
    Một điều không kém phần quan trọng là khi sử dụng Google Translate sẽ đỡ tốn công đánh máy và việc sửa lỗi của Google Translate là một thao tác thú vị cho người muốn dịch văn bản qua máy.
    Tôi thường xuyên dùng google dịch thuật đỡ tốn công đánh máy nhưng mắc công ngồi đọc và so sánh ý nghĩa.
    Đôi khi gặp thành ngữ thì nó nó phang luôn và các báo trong vùng cũng xài luôn , ví dụ
    'Throw Someone Under the Bus như câu Trump just threw Ivanka under the bus over her Jan. 6 committee testimony
    thì rất nhiều báo nói ông Trunp quăng Ivanka vô gầm xe bus???

    THROW UNDER THE BUS Idioms


    THROW UNDER THE BUS
    MEANING | SYNONYMS
    • TO BETRAY A PARTNER, COLLEAGUE OR CLOSE FRIEND FOR SELF-BENEFITS
    • TO BLAME SOMEBODY OR SOMETHING
    • TO DECEIVE A FRIEND OR PARTNER FOR SELFISH REASONS
    • TO BETRAY AN ACQUAINTANCE TO DIVERT BLAME
    • TO DISSOCIATE ONESELF FROM AN UNFAVORABLE POSITION ON ISSUE
    • TO BETRAY AN ACQUAINTANCE TO DIVERT BLAME OR DISSOCIATE ONESELF FROM AN UNFAVORABLE POSITION ON ISSUE
    EXAMPLE SENTENCES
    1. MARK ALWAYS LOOKS FOR SOMEONE TO BLAME AND THROW UNDER THE BUS FOR HIS FAILINGS.
    2. WHEN THE FBI MISSED A TIP ABOUT THE MAN WHO BECAME A SCHOOL
      SHOOTER, THE FBI DIRECTOR WAS THROWN UNDER THE BUS BY THE STATE
      GOVERNOR WHO CALLED FOR HIS RESIGNATION SO HE WOULDN’T BE BLAMED FOR
      THE INCIDENT.
    3. JOHN ONLY WANTS THE ADMIRATION AND WHEN THINGS GO WRONG – HE ALWAYS FINDS FOR SOMEONE TO THROW UNDER THE BUS.
    4. I AM SURE THAT MY BOSS WILL THROW ME UNDER THE BUS FOR THE FAILED PROJECT.
    5. I THINK THAT I AM ALWAYS THE ONE THAT PEOPLE THROW UNDER THE BUS FIRST.
    6. IT’S SHOCKING TO KNOW HOW MY DAD GOT THROWN UNDER THE BUS BY HIS COLLEAGUE.
    7. WHEN THE FBI MISSED A TIP ABOUT THE MAN WHO BECAME A SCHOOL SHOOTER, THE FBI DIRECTOR WAS THROWN UNDER THE BUS BY THE STATE GOVERNOR WHO CALLED FOR HIS RESIGNATION SO HE WOULDN’T BE BLAMED FOR THE INCIDENT.

    SOURCE: THEIDIOMS.COM

    Comment


    • #3
      Đã qua rồi cái thời nó dịch "The Universe in a Nutshell""Vũ trụ trong một hạt dẻ".

      Tác giả chơi khăm thông dịch "Gu Gồ" rùi ...

      Click image for larger version

Name:	GGT.JPG
Views:	10
Size:	32.9 KB
ID:	118973
      ...
      ...



      Là "con dao hai lưỡi": Hữu dụng mà nguy hiểm ... vì miễn phí ...

      Chưa biết có tự điển tiếng Việt nào là hoàn toàn ... không chắc có người Việt nào thật hoàn toàn về tiếng Việt ...
      Thông dịch "Gu Gồ" là cái máy ... có bộ nhớ tốt hơn con người ... nhưng nó không có não để được phán xét sự thông minh của nó so với con người ... nó không thể hơn người tạo ra nó ...
      ...
      Cứ theo lẽ thường tình, trừ thơ văn xưa ra, Google Translate hiện nay đã giúp ích chúng ta rất nhiều trong việc đọc hiểu các bản tin, dịch các bản văn trong các bộ môn khoa học kỹ thuật và khoa học nhân văn nếu chúng ta có một trình độ tiếng Anh đủ để nhận biết chỗ nào máy đã dịch sai.
      giỏi tiếng Anh mà không rành tiếng Việt thì cũng trớt huớt ...

      Ước gì thông dịch "Gu Gồ" nói được tiếng Việt bằng nhiều giọng khác nhau

      Comment


      • #4
        Tôi mới vừa "cả gan" dùng Google Translate từ bài viết trên USA Today về chuyện cấm bán thuốc lá điện tử cũa JUUL. Xin cho biết ý kiến thêm để học hỏi. Cám ơn đã đọc.

        Comment


        • #5
          Originally posted by trungthuc View Post
          Tôi mới vừa "cả gan" dùng Google Translate từ bài viết trên USA Today về chuyện cấm bán thuốc lá điện tử cũa JUUL. Xin cho biết ý kiên thêm để học hỏi. Cám ơn đã đọc.
          Thật ra không ai phiền trách mình đâu bác, trái lại là khác vì cái công nó lớn hơn tất cả, rất cám ơn các bác đã tìm tòi và "dịch" ra tiếng Việt các bài hay, đó là cái độc đáo của trang web này vì ai cũng biết mình dựa vào Google cho lẹ mà bác.

          Comment

          Working...
          X